महिला शेतकरी प्रमाणपत्राचा मुख्य उद्देश
महाराष्ट्रातील कोट्यवधी महिला शेती आणि शेतीपूरक कामांमध्ये घाम गाळतात. परंतु अधिकृत नोंदींच्या अभावामुळे कृषी विभागाच्या योजनांचा लाभ मुख्यत्वे पुरुष शेतकऱ्यांपर्यंत मर्यादित राहत होता. हे चित्र बदलण्यासाठी आणि महिला शेतकऱ्यांचे आर्थिक सक्षमीकरण करण्यासाठी शासनाने हे प्रमाणपत्र सुरू केले आहे.
हे प्रमाणपत्र केवळ कागद नसून शासकीय योजनांमध्ये महिलांना आरक्षण, प्राधान्य आणि विशेष अनुदान मिळवून देणारे अधिकृत ओळखपत्र आहे.
महिला शेतकरी प्रमाणपत्राद्वारे मिळणारे प्रमुख फायदे
🚜 १. कृषी यांत्रिकीकरण योजनेत वाढीव अनुदान
ट्रॅक्टर, पॉवर टिलर, रोटाव्हेटर, पेरणी यंत्र आणि मळणी यंत्र यांसारख्या आधुनिक कृषी अवजारांसाठी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर महिला शेतकऱ्यांना सर्वसाधारण शेतकऱ्यांपेक्षा १०% ते २०% अधिक म्हणजेच ५०% ते ६०% पर्यंत थेट अनुदान दिले जाते.
💧 २. ठिबक व तुषार सिंचन (Micro-Irrigation) प्राधान्य
पंतप्रधान कृषी सिंचन योजना (PMKSY) आणि मुख्यमंत्री शाश्वत कृषी सिंचन योजनेअंतर्गत अल्प व अत्यल्प भूधारक महिला शेतकऱ्यांना ठिबक व तुषार संचावर ८०% पर्यंत अनुदान मिळते आणि लॉटरी पद्धतीत महिलांना प्राधान्य दिले जाते.
🐐 ३. शेळीपालन, दुग्ध व कुक्कुटपालन अनुदान
पशुसंवर्धन विभागामार्फत शेळी-मेंढी वाटप योजना, कुक्कुटपालन शेड उभारणी आणि दुभत्या जनावरांच्या खरेदीसाठी महिलांना विशेष राखीव कोट्यातून अनुदान मंजूर केले जाते.
👩👩👧 ४. महिला शेतकरी गट (SHG) व कृषी प्रक्रिया उद्योग
महिला बचत गटांना किंवा महिला शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना (FPO) डाळ मिल, मसाला उद्योग, धान्य प्रतवारी यंत्रे आणि पॅकिंग युनिट उभारण्यासाठी राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेतून (RKVY) भांडवली अनुदान मिळते.
🌱 ५. दर्जेदार बियाणे व खते किट्स मोफत वाटप
कृषी विभागामार्फत राबविल्या जाणाऱ्या विविध प्रात्यक्षिक योजनांमध्ये सोयाबीन, कापूस, तूर आणि भाजीपाल्याचे बियाणे किट्स महिला शेतकऱ्यांना मोफत उपलब्ध करून दिले जातात.
💳 ६. सवलतीच्या दरात कृषी कर्ज व पतपुरवठा
बँका आणि पतसंस्थांमार्फत महिला शेतकऱ्यांना किसान क्रेडिट कार्ड (KCC) आणि महिला समृद्धी योजनेअंतर्गत अत्यंत कमी व्याजदरात कर्ज पुरवठा केला जातो.
हे प्रमाणपत्र महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर कसे वापरावे?
जेव्हा आपण महाडीबीटी शेतकरी पोर्टलवर कोणत्याही योजनेसाठी अर्ज करता, तेव्हा 'वैयक्तिक तपशील' मध्ये "आपल्याकडे महिला शेतकरी प्रमाणपत्र आहे का?" असा पर्याय विचारला जातो. तिथे 'होय' निवडून आपल्या प्रमाणपत्राचा क्रमांक नोंदवल्यास अर्जाला स्वयंचलितरीत्या महिला राखीव कोट्यातील प्राधान्य मिळते.